Wat is mastitis?

Als je een verstopt melkkanaal of een beschadigde tepel hebt en je je ineens superziek voelt, dan heb je misschien mastitis. Mastitis kan je bedlegerig en ronduit ellendig maken – het laatste wat een borstvoedende mama nodig heeft.

Wat is mastitis?

Mastitis is een ontsteking van de borst. Soms leidt het tot een infectie; andere keren is het alleen een ontsteking. Geen van beide is leuk. Als je mastitis hebt, kan je een pijnlijk, gezwollen gebied op je borst hebben. Je huid kan rood of roze zijn met glanzende, zilverachtige strepen (moeilijker te zien op een donkere huid), en je borst kan warm en pijnlijk aanvoelen. Eén ding is zeker: mastitis kan je een behoorlijk ellendig gevoel geven. Het is berucht om zijn plotselinge optreden en het veroorzaken van griepachtige symptomen zoals koorts, rillingen, hoofdpijn en spierpijn.

Hoe verschrikkelijk het ook is, mastitis is één van de meest voorkomende kwalen bij borstvoedende mama's. Een Lactamo-enquête onder Australische moeders wees uit dat maar liefst 49% mastitis had ervaren. Ondertussen meldt healthdirect.gov.au dat ongeveer één op de vijf borstvoedende mama's in Australië in de eerste zes maanden van het leven van hun baby mastitis krijgt. Het kan op elk moment gebeuren, van de geboorte tot het spenen, maar het is bijzonder gebruikelijk in de vroege dagen van borstvoeding.

Wat veroorzaakt mastitis?

Mastitis wordt meestal veroorzaakt door een verstopt melkkanaal dat niet is vrijgemaakt. Wanneer melk zich ophoopt achter de verstopping, kan het in het omringende borstweefsel worden geperst, wat dat weefsel kan ontsteken en tot mastitis kan leiden. Omdat het heel snel kan ontstaan, heb je misschien geen vroege tekenen van een verstopt kanaal voordat mastitis toeslaat. Het missen of uitstellen van borstvoeding, snel spenen, de slechte aanhechting van je baby aan de borst, of te strakke beha's zijn allemaal veelvoorkomende boosdoeners van mastitis. Mastitis kan ook optreden wanneer bacteriën het borstweefsel binnendringen via gebarsten en beschadigde tepels.

Wat kan je doen om mastitis te behandelen?

Het goede nieuws is dat je met de juiste behandeling snel kunt herstellen van mastitis. De sleutel is om zo snel mogelijk met de behandeling te beginnen.

Blijf voeden of kolven vanuit je pijnlijke borst. Begin met voeden aan de desbetreffende borst, maar zorg ervoor dat je andere borst niet stuwt. Je melk is nog steeds volkomen veilig voor je baby als je mastitis hebt, maar het kan een beetje anders smaken, wat soms kan leiden tot weigering van de borst. Als je moeite hebt om je baby te laten drinken als je mastitis hebt, probeer dan deze praktische tips om hem zo snel mogelijk weer aan het drinken te krijgen.
Stimuleer je melkstroom. Zorgen dat je zo ontspannen mogelijk bent en wat huid-op-huid contact met je baby hebt voor een voeding kan je toeschietreflex en melkstroom helpen, wat allemaal helpt bij de borstdrainage als je mastitis hebt. De Australian Breastfeeding Association, het Royal Women's Hospital, en experts zoals Dr. Katie Willy en Pinky McKay adviseren mama's met mastitis om zachte borstmassage te proberen tijdens het voeden, kolven of douchen. Zoals verpleegkundige en verloskundige Caitlin Murphy zegt: "borstmassage kan extreem gunstig zijn als je mastitis ervaart. Massage kan comfort en verlichting bieden!" Lactamo is ontworpen om zachte maar effectieve borstmassage eenvoudig te maken – zelfs als mastitis je een compleet beroerd gevoel geeft.
Ontstekingen verminderen. De Academy of Breastfeeding Medicine bracht in 2022 een geactualiseerd protocol uit voor de behandeling van mastitis, en daarin wordt mamam's met mastitis geadviseerd zich te richten op het verminderen van ontstekingen in hun borst. Verpleegkundige en lactatiekundige Kate Barry zegt dat zachte borstmassage met een Lactamo de lymfedrainage kan bevorderen en ontstekingen kan verminderen. "We willen de ontsteking kwijt om de melk te laten stromen. Het zachtjes mobiliseren van onze borsten helpt de kanalen te verlengen, de boel op te rekken en de boel in beweging te krijgen."
Gebruik warmte en koude. De Australian Breastfeeding Association en raisingchildren.net.au adviseren mama's met mastitis om warmte op de desbetreffende borst aan te brengen voordat ze borstvoeding geven of kolven, om de melkstroom te bevorderen, verstoppingen op te heffen en pijn te verlichten. Probeer een verwarmde Lactamo te gebruiken onder een warme douche. Iets kouds op je pijnlijke borst aanbrengen tussen de voedingen door kan ontstekingen verminderen en ongemak verlichten. Bewaar de koolbladeren en bevroren erwten voor het avondeten – een gekoelde Lactamo is hiervoor op maat gemaakt.
Verander je borstvoedingspositie. Het afwisselen van je positie kan helpen ervoor te zorgen dat je borst goed leeg raakt.
Rustig aan doen. Als je ziek bent met mastitis, is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Drink veel water en rust zoveel mogelijk uit. Dit is het moment voor je steunpilaren om in te stappen en de huishoudelijke taken en je andere kinderen, als je die hebt, over te nemen.
Raadpleeg je huisarts, vooral als je je erg onwel voelt of je niet binnen 12-24 uur beter begint te voelen. Mogelijk heb je antibiotica nodig.

Als je vermoedt dat je mastitis hebt, is het belangrijk om snel te handelen, want hoewel zeldzaam, kan onbehandelde mastitis zich ontwikkelen tot een borstabces. Als je je na een paar dagen behandeling niet beter begint te voelen, neem dan opnieuw contact op met je arts.

Kan je mastitis voorkomen?

Het vermijden van stuwing en verstopte melkkanaaltjes kan je helpen de gevreesde mastitis te omzeilen. Probeer deze tips:

Geef je baby op verzoek borstvoeding. Probeer voedingen niet te haasten, over te slaan of te missen.
Zorg ervoor dat je baby een goede aanleg heeft en goed drinkt (een lactatiekundige kan hierbij helpen).
Begin met voeden aan afwisselende borsten en bied beide borsten aan bij elke voeding. Dit helpt ervoor te zorgen dat beide borsten leeg worden gedronken.
Als je je baby hebt gevoed en je borsten nog steeds vol aanvoelen, kolf dan een kleine hoeveelheid melk af – net genoeg voor comfort.
Als je baby goed drinkt, vermijd dan onnodig kolven.
Maak je baby wakker om te voeden als je borsten onaangenaam vol zijn. Kolf handmatig een kleine hoeveelheid af om de druk te verlichten als je baby niet wil drinken.
Als je aan het spenen bent, doe dit dan geleidelijk.
Vermijd druk op je borsten door strakke kleding, beha's of je vingers terwijl je voedt.
Oververmoeidheid kan je kansen op mastitis vergroten. Probeer zoveel mogelijk te rusten (makkelijker gezegd dan gedaan, dat weten we!), eet goed en blijf gehydrateerd.

Aangezien ze gevoeliger zijn voor mastitis, moeten moeders met overproductie van moedermelk extra voorzichtig zijn met het beheersen van hun mastitisrisico. Probeer de tips voor het verlichten van mastitis met je Lactamo te volgen voordat het daadwerkelijk toeslaat om het onder controle te houden.